पर्वतीय प्रशिक्षण प्रतिष्ठान (सारांश)

पर्वतीय पर्यटन सम्बन्धि तालिम, प्रशिक्षण तथा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, पर्वतीय पर्यटनको बिकास, विस्तार र प्रवद्र्धनको लागि आवश्यक पर्ने जनशक्ति तयार गर्ने सम्बन्धमा अध्ययन अनुसन्धान गर्ने, पर्वतीय पर्यटन सम्बन्धि परामर्श तथा प्राविधिक सेवा सञ्चालन गर्ने लगायत आवश्यक पूर्वाधारहरुको विकास तत्सम्बन्धि तालिम तथा प्रशिक्षण सम्बन्धमा आवश्यक अन्य कार्यहरु गर्ने उद्देश्यले विकास समिति ऐन, २०१३ अनुसार पर्वतीय प्रशिक्षण प्रतिष्ठान विकास समिति गठन आदेश, २०५९ जारी भई यस विकास समितिको स्थापना भएको हो । गठन आदेश (तेस्रो संशोधन)–२०७१ अनुसार पर्वतीय पर्यटन तथा साहसिक पर्यटनको लागि आवश्यक पर्ने उच्चस्तरीय जनशक्ति उत्पादन गर्न पर्वतीय पर्यटन सम्बन्धि शैक्षिक कार्यक्रम संचालन गर्ने, पर्वतीय पर्यटनलाई साहसिक खेलकुदको रुपमा विकास, विस्तार र पवद्र्धन गर्ने साथै पर्वतीय क्षेत्रमा वातापरणीय सरसफाईको कार्यक्रम संचालन गर्ने रहेको छ । 

१. संस्थाको उद्देश्य तथा काम कर्तव्य र अधिकारः

  • पर्वतीय पर्यटनसंग सम्बन्धित तालिम, प्रशिक्षण तथा कार्यहरु सम्पादन गर्ने ।
  • पर्वतीय पर्यटनको विकास विस्तार र प्रवद्र्धनको लागि आवश्यक पर्ने जनशक्ति तयार गर्ने सम्बन्धमा अध्ययन, अनुसन्धान गर्ने ।
  • पर्वतीय पर्यटनसंग सम्बन्धि परामर्श तथा प्राविधिक सेवा सञ्चालन गर्ने ।
  • पर्वतीय पर्यटन सम्बन्धित दीर्घकालिन तथा अल्पकालिन योजना तर्जुमा गरि लागु गर्ने । 
  • पर्वतीय पर्यटन सम्बन्धित तालिम, प्रशिक्षण तथा कार्यक्रमको लागि पाठ्यक्रम निर्धारण गर्ने तथा त्यस्तो तालिम, प्रशिक्षण तथा कार्यक्रममा भाग लिने व्यक्तिको योग्यता तोक्ने ।
  • संचालित तालीम, प्रशिक्षण तथा शैक्षिक कार्यक्रममा सहभागी हुने व्यक्तिलाई प्रमाणपत्र दिने ।
  • पर्वतीय पर्यटन सम्बन्धमा नेपाल सरकारलाई आवश्यक परामर्श दिने ।
  • पर्वतीय पर्यटन सम्बन्धमा आवश्यक पूर्वाधारको विकास गर्ने ।
  • पर्वतीय पर्यटन सम्बन्धि प्रशिक्षण वा तालिम केन्द्र खोल्ने । 
  • पर्वतीय पर्यटनको तालिम तथा प्रशिक्षण सम्बन्धमा आवश्यक अन्य कार्यहरु गर्ने ।
  • पर्वतीय पर्यटन तथा साहसिक पर्यटनको विकासको लागि आवश्यक पर्ने उच्चस्तरीय जनशक्ति उत्पादन गर्न पर्वतीय पर्यटन सम्बन्धि शैक्षिक कार्यक्रम संचालन गर्ने ।
  • पर्वतीय क्षेत्रमा वातावरणीय सरसफाईको कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने ।
  • पर्वतीय पर्यटनलाई साहसिक खेलकुदको रुपमा विकास, बिस्तार र प्रबद्र्धन गर्ने ।

 

२. गुरुयोजनाः

अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको पर्वतीय प्रशिक्षण केन्द्र स्थापनाका लागि गुरुयोजना तयार गरेको छ । उक्त गुरुयोजना नेपाल सरकारले मिति २०६६।११।१० मा स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा रहेको छ । गुरुयोजनामा उल्लेख भए अनुसार प्रथम चरणमा रु १३.६ करोड र दोश्रो चरणमा ८.२२ करोड गरी जम्मा २१.८२ करोडको प्रारम्भिक लागत अनुमान गरिएको छ । प्रथम चरणको निर्माण हाल द्रुत गतिमा रहेको छ । 

३. लक्ष्यः

नेपाल सरकारबाट स्वीकृत गुरुयोजनाको कार्यान्वयन गर्दै प्रतिष्ठानका उद्देश्यहरु पुरा गर्नका लागि मुलुकका विभिन्न स्थानमा पर्वतीय प्रशिक्षण केन्द्र निर्माण गरी दक्ष जनशक्तिको उत्पादन गर्ने, पर्वतीय क्षेत्र र पर्वतारोहण सम्बन्धि प्राविधिक (नन एकेडेमिक) शिक्षालय तालिमहरु संचालन गर्ने र विश्वमै पहिलो पर्वतीय पर्यटन र पर्वतारोहणसंग सम्बन्धि पर्वतीय विश्वविद्यालय (Mountaineering University) स्थापना गर्ने लक्ष्य रहेको छ । 

पर्वतारोहण विश्वविद्यालय स्थापना नहुञ्जेलसम्मको लागि त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट स्नातक तह (Bachelor of Mountaineering Studies) डिग्री स्वीकृत भई कक्षा संचालनको तयारीमा रहेको छ । साथै आगामी बर्ष स्नाकोत्तर तह संचालनका लागि सम्बन्धनको लागि त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा पेश गरिसकिएको छ । 

यस प्रतिष्ठानले निकट भविश्यमा यस एकेडेमीलाई अन्र्तराष्ट्रियस्तरको Mountaineering Research Center को रुपमा विकास गर्ने लक्ष्य लिएकोे छ ।